Mistral, NASAMS, Serval… de luchtverdediging is terug

Bijna tien jaar lang beschikte België niet meer over een capaciteit voor luchtverdediging op zeer korte afstand. Vandaag wordt die lacune geleidelijk ingevuld met de heropbouw van de Mistral-capaciteit en de voorziene levering van systemen zoals NASAMS en Serval. Tijdens de Franse oefening AEGIS toonde het Mistral-peloton van het Bataljon Artillerie dat het klaar is om daarbij een sleutelrol te spelen.

Eind 2017 verdween de Mistral uit het Belgische leger. De huidige conflicten tonen echter hoe kwetsbaar troepen zijn voor dreigingen uit de lucht, terwijl ook de geopolitieke situatie het belang van een eigen luchtverdediging onderstreept. Zo werden boven Belgische militaire domeinen en luchthavens drones gedetecteerd.

Verdediging in lagen

De nieuwe luchtverdediging werkt in lagen. Eind september werden de contracten ondertekend voor NASAMS, een raketsysteem dat vliegtuigen, kruisraketten en drones moet onderscheppen lang voordat ze hun doel bereiken. Dreigingen die deze eerste verdedigingslijn doorbreken, worden vlak bij de troepen onderschept door de Mistral.

Deze lichte grond-luchtraket, bediend door twee militairen, kan helikopters, laagvliegende vliegtuigen en drones treffen tot op een afstand van ongeveer acht kilometer. Daarmee hoort de Mistral bij de luchtverdediging op zeer korte afstand, in militaire termen Very Short Range Air Defence (VSHORAD): de laag die troepen en installaties in hun onmiddellijke omgeving beschermt.

Vandaag werkt één peloton van het Bataljon Artillerie met de Mistral. Het is sinds dit voorjaar volledig inzetbaar.

Zij aan zij met Frankrijk

De oefening AEGIS vindt plaats in de Provence. Het Belgische Mistral-peloton neemt hier niet deel als afzonderlijk detachement, maar is geïntegreerd in het 54e Régiment d'Artillerie. Volgens kapitein Louis, die er de Franse Mistral-batterij leidt, verloopt die integratie heel makkelijk. De Belgische pelotonscommandant volgde dezelfde opleiding als zijn Franse collega's en krijgt zijn bevelen volgens dezelfde procedures.

De keuze voor Frankrijk is logisch: de Mistral is een Frans wapensysteem, en de samenwerking past in het strategisch partnerschap tussen beide landen. Wie samen oefent, kan immers ook samen worden ingezet, bijvoorbeeld in het kader van een NAVO-opdracht.

“Het Belgische peloton brengt mijn eenheid twee troeven. Ten eerste zijn professionalisme: alles gebeurt met veel ernst, waardoor het manoeuvre bijzonder vlot verloopt. Ten tweede herontdekt het Belgische leger deze capaciteit. Daardoor kijken de Belgen met een frisse blik naar mijn manoeuvre en kan ik mijn aanpak verbeteren”, zegt kapitein Louis.

Klaar voor morgen

Dit peloton is nog maar het begin. Tegen eind 2026 moet een tweede peloton minstens gedeeltelijk inzetbaar zijn. Later volgt de levering van de Serval. Dit licht gepantserde Franse voertuig zal in verschillende uitvoeringen beschikbaar zijn: het kan worden uitgerust met de Mistral, bewapend met een 30 mm-kanon voor de bestrijding van drones, of voorzien van een eigen radar.
De verdere uitbouw van de luchtverdediging vraagt bijkomend personeel. Wie interesse heeft, vindt meer informatie op careers.mil.be.

“Ik ben zeer fier op onze militairen: op hun professionaliteit, hun inzet en hun motivatie om samen te werken met onze Franse partners. Dat tilt de hele groep naar een hoger niveau, en dat merken we elke dag”, zegt luitenant Sander, batterijcommandant bij het Bataljon Artillerie.

Zo vormt het Mistral-peloton vandaag de laatste verdedigingslinie van Belgische en geallieerde troepen tegen luchtdreigingen. Een capaciteit die opnieuw een vaste plaats krijgt binnen de Landmacht en aansluit bij haar ambitie om Fit for tomorrow, Ready to fight tonight te zijn.