Mijnenjager Oostende test dronecapaciteiten uit op volle zee

Sinds de aankomst in Zeebrugge eind 2025 heeft de M940 Oostende haar operationele paraatheid verder opgebouwd. De afgelopen weken heeft onze nieuwe mijnenjager van de Marine haar eerste proefvaarten uitgevoerd in aan de Bretoense kust, in de baai van Douarnenez. Dat gebeurde samen met een team van de Mine Countermeasures Module Group (MMG) en de “toolbox”, een set drones en onbemande systemen om mijnen op afstand op te sporen en onschadelijk te maken.

De Oostende is volgens een nieuw principe ontworpen voor de Marine: mijnen bestrijden zonder het schip zelf in de gevarenzone te sturen (De Oostende, mijnenjager van de toekomst, is aangekomen in Zeebrugge | Defensie). In plaats daarvan zet het een “toolbox” in die bestaat uit oppervlaktedrones, onderwaterdrones en controlesystemen waarmee mijnen vanop afstand kunnen worden gedetecteerd, geïdentificeerd en geneutraliseerd (Mobiele controlecontainer opent nieuwe deuren voor de Marine | Defensie).

Die capaciteit werd eerder al op land getest met een mobiele controlecontainer die de operationele omgeving van het schip nabootst. De tests van de voorbije weken in de baai van Douarnenez vormen een belangrijke stap vooruit. Voor het eerst voerde de Marine deze operaties uit vanaf het schip zelf, met eigen bemanning en MMG-operatoren.

Van veilig varen naar samenwerken

Voorafgaand aan de testfase lag de nadruk op veilig varen en basisprocedures. De bemanning trainde intensief op brandbestrijding, schadecontrole en navigatie in uiteenlopende scenario’s.

Deze keer werd er aan boord gewerkt met een dubbele bezetting: de vaste scheepsbemanning, aangevuld met MMG-operatoren en technici. Samen vormden zij een geïntegreerd team dat volgens de toekomstige procedures werkte.

“Er zijn nog technische uitdagingen,” legt de commandant van de Oostende uit. “Maar de samenwerking met de mensen van de toolbox verliep zeer vlot. Dankzij de motivatie, inzet en energie van iedereen aan boord verliep die integratie zeer snel. We hebben hier effectief kunnen focussen op onze toekomstige opdrachten, niet alleen op het varen.”

Drones als verlengstuk van het schip

De Oostende is ontworpen als moederschip dat mijnen kan opsporen en aanpakken met onbemande systemen, zonder zich in de gevarenzone te begeven.

Oppervlaktedrones brengen sensoren en onderwaterdrones naar de juiste zone, waarna die onderwaterdrones de mijnen detecteren, identificeren en uiteindelijk kunnen neutraliseren.

Tijdens deze campagne werden onder meer een onbemand oppervlaktevaartuig, de Inspector 125 (USV) en de A18 ingezet, een autonome onderwaterdrone (AUV). Voor de operatoren was dit geen eerste kennismaking met de systemen, maar wel de eerste keer dat ze die effectief vanop het schip gebruikten, na eerdere testen met de containerised toolbox.

Van voorbereiding tot uitvoering

“Het was de eerste keer dat we de A18 op deze manier vanuit het schip konden inzetten,” vertelt een AUV-operator. “We hebben veel bijgeleerd over het gedrag van het systeem.”

Zijn werk gaat van batterijen beheren, missies plannen, het systeem inzetten en nadien onderhouden. “Je zit echt op het kruispunt van techniek en operaties. Het is zeer concreet werk met bijzonder boeiend materiaal. We hebben vooral geleerd hoe we onze systemen nog beter kunnen inzetten.”

Veel operatoren deden de voorbije jaren al ervaring op via opleidingen in binnen- en buitenland, onder meer aan de binationale operationele school in het Nederlandse Den Helder. Die kennis kon nu voor het eerst samenkomen in een geïntegreerde inzet aan boord.

Een nieuwe manier van werken

De samenwerking tussen bemanning en MMG stond centraal tijdens de testen. Procedures werden op elkaar afgestemd, rollen verduidelijkt en de onderlinge communicatie versterkt.

Ook de commandant benadrukt dat dit tijd vraagt: “Nieuwe systemen vragen aanpassing. Dat is normaal. Het belangrijkste is dat we samen evolueren naar een operationele en efficiënte manier van werken.”

Met deze campagne zet de Oostende opnieuw een concrete stap richting haar operationele inzet. Voor het eerst werkte een volledig maritiem team volgens het concept dat in de toekomst de norm moet worden. De bemanning en de MMG verfijnden hun samenwerking, deden ervaring op in een realistische omgeving aan boord en bouwden verder op de fundamenten die eerder aan land werden gelegd. De contouren van deze nieuwe manier van mijnenbestrijding worden zo steeds duidelijker.