Hoe maak je van een strand een landingsbaan voor een A400M?

In Lakolk, Denemarken, hebben Belgische militairen aangetoond dat een A400M ook ver van de klassieke luchthaveninfrastructuur kan opereren. Drie dagen lang hebben specialisten van het DATM, bemanningen van de 15e Wing en para-commando’s van het 2e Bataljon Commando getraind in het verkennen, voorbereiden en gebruiken van een landingszone midden in de natuur: het strand.

Een strand tijdelijk omvormen tot een landingszone voor een militair transportvliegtuig van tientallen tonnen is geen eenvoudige taak. Voordat de A400M kan landen, moet het terrein worden geëvalueerd, moeten de eigenschappen ervan worden geanalyseerd en moet alle noodzakelijke informatie aan de bemanning worden doorgegeven.

Van 24 tot 26 augustus werkten op Lakolk Beach in Denemarken een tiental militairen van de 15e Wing (15 W) en het Deployable Air Traffic Management (DATM) samen om dit proces onder de knie te krijgen. Ook een team van het 2e Bataljon Commando (2 Cdo) was van de partij, voornamelijk voor de verkenning van het terrein.

Een grondige kennis van het terrein

Op Lakolk Beach zijn er geen betonnen landingsbanen of conventionele markeringen. “We meten de stevigheid en de vlakheid van de piste en bepalen het draagvermogen van de ondergrond. We controleren of er obstakels zijn, markeren de landingszone en verzamelen alle andere benodigde informatie”, legt de leider van het DATM-team uit.

Met tientallen metingen kan dit werk voor een onverharde landingsbaan een volledige dag in beslag nemen. De resultaten variëren afhankelijk van de weersomstandigheden. Hevige regenval kan de bodemeigenschappen aanzienlijk beïnvloeden, waardoor verdere controle noodzakelijk is.

De verzamelde gegevens worden vervolgens gebundeld en aan de piloten bezorgd. “Wij beslissen niet of de landingsbaan geschikt is of niet. Wij leveren alle gegevens aan. Het zijn de piloten die tijdens de missieplanning, rekening houdend met andere factoren, bepalen of de landingsbaan al dan niet geschikt is voor de A400M.”

Van gegevens naar vluchtuitvoering

Op basis van deze informatie kunnen de piloten van de 15e Wing bepalen onder welke omstandigheden het vliegtuig de landingszone kan gebruiken. Op Lakolk Beach is het bruikbare deel van de landingszone ongeveer 1.150 meter lang en 36 meter breed. “Er moet ook rekening gehouden worden met de draagkracht en de toestand van de ondergrond, de wind en het gewicht van het toestel”, legt een piloot uit.

Verder moet er ook rekening worden gehouden met het herhaald gebruik van dezelfde aanvlieg- en uitrolroute. “Omdat de landingsbaan slechts 36 meter breed is, volgen we min of meer hetzelfde traject en ontstaan er geleidelijk groeven in het zand. Dat kan het gedrag van het vliegtuig op de grond beïnvloeden. We weten hoe we dit fenomeen kunnen beheersen, maar we moeten er rekening mee houden en erop anticiperen.”

Er zijn maar weinig locaties waar zo’n landingsbaan geïmproviseerd kan worden. Denemarken biedt bemanningen een zeldzame kans om onder deze omstandigheden te trainen en geeft piloten de mogelijkheid om de vereiste kwalificatie te behalen of te behouden om vanaf dit type landingszones te opereren.

Een nieuwe capaciteit voor 2 Cdo

Ook vier leden van de Special Reconnaissance Air van het 2e Bataljon Commando namen deel aan de oefening. Zo konden zij, in samenwerking met het DATM, hun vaardigheden in het verkennen en voorbereiden van landingszones in een onvoorbereide omgeving versterken. “Ons doel is om onze competenties verder te ontwikkelen, vooral in omgevingen waar geen infrastructuur aanwezig is”, legt een van de deelnemers uit.

Na de opleidingen door het DATM brengen de paracommando’s deze vaardigheden in de praktijk onder realistische omstandigheden. “Ze hebben de metingen zelf uitgevoerd en wij hebben hen gedurende het hele proces begeleid”, vertelt het hoofd van het DATM-team.

Deze capaciteit geeft 2 Cdo meer autonomie bij bepaalde operaties: de manschappen kunnen vooraf worden ingezet om de komst van een vliegtuig voor te bereiden, ver weg van de gebruikelijke vliegvelden. Een waardevolle troef voor een eenheid die snel moet kunnen optreden in gebieden waar de infrastructuur niet altijd beschikbaar is.

Meer weten over A400M-operaties vanaf niet-conventionele landingszones? Lees ook: Wanneer een autosnelweg verandert in een landingsbaan: de A400M traint in Zweden |  Defensie.