De nieuwe eenheid 80X zal expertise rond onbemande systemen bundelen

Met 80X heeft Defensie er een nieuwe eenheid bij. Vanuit Peutie zal deze nieuwe joint experimentation unit zich toeleggen op kennisdeling en het uitbouwen van expertise rond onbemande systemen en aanverwante technologieën. De eenheid werkt volgens één ondersteunende filosofie: operationele innovatie door, met, via en voor heel Defensie.

De officiële inhuldiging vond plaats op donderdag 9 juli 2026 in Peutie, samen met de aanstelling van de eerste korpscommandant van de eenheid, luitenant-kolonel van het vliegwezen Karin Van Crombrugghe. 80X moet uitgroeien tot een centrale plaats waar technico-operationele expertise wordt opgebouwd met betrekking tot militaire robotics (UxS), nieuwe ideeën worden getest en innovatieve concepten worden omgezet in concrete oplossingen voor Defensie.

De naam 80X verwijst naar 80A, de artillerie-eenheid die destijds Épervier drones structureel inzette binnen het Belgische leger. De letter X symboliseert de verschillende soorten onbemande systemen die vandaag worden ingezet, of ze nu vliegen, rijden, varen of onder water opereren.

Centrale aansturing van operationele innovatie, in samenwerking met de machten

Met 80X wil Defensie expertise rond drones en aanverwante technologieën bundelen. Vandaag bouwen verschillende eenheden en diensten zelfstandig kennis op rond onbemande systemen zonder reële synergie. Door de technico-operationele kennis samen te brengen op één locatie wil Defensie haar expertise bundelen, ervaringen delen en sneller inspelen op nieuwe ontwikkelingen.

Hoewel vliegende toestellen een belangrijke rol spelen, kijkt 80X breder en omvat het, vervolgens ook de technico-operationele expertise met betrekking tot rijdende, varende en duikende systemen. Bovendien staan die technologieën niet op zichzelf. Ze zijn sterk verweven met onder meer artificiële intelligentie, elektronische oorlogvoering, cyber en sensortechnologie.

Drie pijlers die elkaar versterken

De werking van 80X steunt op drie nauw verbonden pijlers: technologische expertise, operationaliteit en innovatie. De eerste pijler richt zich op het opbouwen van gezamenlijke kennis en expertise rond onbemande systemen binnen Defensie. Van een basisvorming voor UAS-operatoren (Unmanned Aerial System) tot meer gespecialiseerde vaardigheden: de eenheid wil ervoor zorgen dat die expertise Defensiebreed beschikbaar wordt. Daarnaast ondersteunt 80X het veilige en verantwoorde gebruik van deze systemen.

Daarvoor zal het nauw samenwerken met bestaande expertisecentra binnen Defensie zoals het Competentiecentrum Vliegend Materieel en Communicatie- en Informatiesystemen (CC V&C) en het Electromagnetic Warfare Centre 2.0, maar ook met academische partners, onderzoeks- en ontwikkelings- alsook onderwijs-instellingen die actief zijn binnen robotica en nieuwe technologieën.

Jongeren aan zet

Die kennis wordt in de praktijk gebracht binnen de operationele pijler. Via onder meer Compagnie X worden nieuwe technologieën, systemen getest en de ontwikkeling van operationele concepten ondersteund in een realistische omgeving. Daarbij is ook een belangrijke rol weggelegd voor jongeren.

Dronecadetten maken kennis met de wereld van onbemande systemen en ontwikkelen technische vaardigheden. Deelnemers aan het Dienstjaar met interesse in drones en robotica kunnen zich nadien aansluiten bij 80X en meewerken aan oefeningen, experimenten en testactiviteiten.

Nieuwe inzichten analyseren en testen

De derde pijler focust op innovatie. 80X volgt technologische ontwikkelingen en lessen uit oefeningen en actuele conflicten nauwgezet en onderzoekt hoe die kunnen bijdragen aan de capaciteitsontwikkeling van Defensie.

Nieuwe inzichten worden geanalyseerd, getest in een operationele omgeving en, waar relevant, verder ontwikkeld. Vaak gaat het daarbij om uitdagingen die meerdere domeinen tegelijk raken. Het uiteindelijke doel is om succesvolle oplossingen niet alleen te identificeren, maar ook snel en efficiënt op het terrein in te zetten.

Plateau Peutie: waar alles samenkomt

Peutie werd niet toevallig gekozen als thuisbasis van 80X. In de kazerne is al heel wat expertise aanwezig rond innovatie, technologie en onbemande systemen. Zo ondersteunt het CC V&C de mini- en micro-UAS-capaciteiten van Defensie.

Daarnaast beschikt het over de kennis en middelen om systemen snel aan te passen, prototypes te ontwikkelen en gericht in te spelen op nieuwe operationele noden. Ook de basisopleiding voor drone-operatoren vindt er vandaag al plaats. Ook het Electromagnetic Warfare Centre, in volle doorontwikkeling, zal hiertoe bijdragen.

De eerste Dronecadetten van Defensie nemen een vliegende start

Van 11 tot 21 juli vindt in Bevekom het eerste cohesiekamp van de Dronecadetten van Defensie plaats. Eenentwintig jongeren uit de richting Defensie en Veiligheid maken er kennis met het militaire leven via onder meer dril en sport. Ze leren ook de basisprincipes van dronetechnologie en hoe ze zelf een drone kunnen bouwen.

Het bezoek van onze minister van Defensie, Theo Franken, aan de Dronecadetten benadrukt het belang van deze nieuwe eenheid gericht op innovatie. Het kamp wordt afgesloten met een deelname aan het militaire defilé op de Nationale Feestdag in Brussel.

Vanaf september volgen maandelijkse activiteiten om hun kennis van drones verder uit te bouwen. Tijdens het eerste jaar, als rookie, ligt de focus op het behalen van een brevet. Daarna groeien de deelnemers door naar het junior- en seniorniveau.

Militair, reservist, VEP of burger

80X is op zoek naar uiteenlopende profielen. Naast een heel kleine kern van actieve militairen rekent de eenheid vooral op reservisten, VEP’ers (Vrijwillige Encadreringsprestaties) en burgers. Iedereen met interesse in drones, robotica, innovatie of technologie kan er zijn of haar expertise inzetten ten voordele van Defensie.

Want uiteindelijk draait alles rond dezelfde doelstelling: innovatie sneller beschikbaar maken voor Defensie in nauwe samenwerking met de machten en operationele departementen. Zo zijn we niet alleen klaar voor de uitdagingen van vandaag, maar ook die van morgen.