De Luchtmacht waakt over de Noord-Atlantische Oceaan

Hoewel IJsland op meer dan 2.000 kilometer van België ligt, neemt het een strategische positie in op het kruispunt van Europa, Noord-Amerika en het Hoge Noorden. Vanuit Keflavík dragen vier F-16's bij aan de bewaking van de regio als onderdeel van de NAVO-operatie Iceland Air Defence.

“De verbinding tussen de Noord-Atlantische Oceaan en het Hoge Noorden maakt IJsland militair bijzonder interessant”, legt Sien (niet haar echte naam) van de Air Mission Support uit. Belangrijke routes tussen Noord-Amerika, Europa en het Hoge Noorden lopen door deze regio. Schepen, onderzeeërs en vliegtuigen passeren er dagelijks.

Hoewel IJsland geen eigen krijgsmacht heeft, speelt het een belangrijke rol binnen de NAVO. Vanuit het Control and Reporting Centre (CRC) op de luchtmachtbasis van Keflavík wordt het luchtruim rond het eiland permanent bewaakt. Ook Belgische gevechtsleiders dragen bij aan de luchtverdediging, in samenwerking met het Combined Air Operations Centre (CAOC) in Uedem, Duitsland.

Vier F-16's, één missie

Gedurende drie weken zet België vier F-16's en ondersteunend personeel in op Keflavík. Achter de vliegtuigen staat een uitgebreid team van vluchtplanners, technici, meteorologen, communicatiespecialisten, logistici en medische medewerkers.

“Het is belangrijk dat iedereen zijn rol in het geheel begrijpt”, zegt detachementscommandant Glenn. “Zonder hen kunnen we deze missie niet tot een goed einde brengen.”

De Belgische F-16's staan tijdens de operatie permanent paraat voor de Quick Reaction Alert. Ze voeren identificatievluchten, intercepties, surveillance-opdrachten en trainingen met bondgenoten uit. Wanneer nodig kunnen de toestellen binnen enkele ogenblikken opstijgen om onbekende luchtvaartuigen te onderscheppen en te identificeren.

Tijdens deze operationele periode staan de Belgische vliegtuigen rechtstreeks onder NAVO-commando. Oefeningen en trainingsvluchten maken onmiddellijk plaats voor elke operationele opdracht zodra die zich aandient.

Werken onder uitdagende omstandigheden

In IJsland kan het weer snel omslaan en is de beschikbare luchtvaartinfrastructuur beperkter dan in België. Daarom houden planners voor elke missie rekening met de weersomstandigheden, de uitwijkmogelijkheden en de nodige bijkomende veiligheidsmaatregelen.
Naast de operationele missie nemen de Belgische F-16's ook deel aan de oefening Northern Viking, die tot doel heeft de samenwerking tussen bondgenoten te versterken. Deze oefening blijft echter ondergeschikt aan Iceland Air Defence.

Deel van een groter geheel

Keflavík mag dan ver van België liggen, ons land maakt deel uit van een collectief verdedigingsmechanisme. “We zitten hier letterlijk op een eiland, maar figuurlijk maken we deel uit van een veel groter gemeenschappelijk systeem”, besluit de detachementscommandant. “Mocht deze collectieve kracht ooit op de proef worden gesteld, dan staan alle bondgenoten paraat.”