Blue Dome en het 51ste Smaldeel: nieuwe luchtverdediging voor België

België bouwt aan een nieuwe architectuur voor luchtverdediging op korte en middellange afstand: Blue Dome. Op 9 november 2026 stelde Defensie in de Koninklijke Militaire School deze toekomstige capaciteit voor en kondigde ze ook de heroprichting aan van het 51ste Smaldeel. De eerste systemen zullen vanaf 2027 stapsgewijs worden geleverd en in gebruik worden genomen.

Luchtverdediging is opnieuw erg belangrijk geworden door de snelle evolutie van drones, kruisraketten, helikopters en gevechtsvliegtuigen tijdens recente conflicten. Dat geldt zeker voor België, dat veel belangrijke infrastructuur en internationale instellingen huisvest, waaronder havens, het NAVO-hoofdkwartier, SHAPE en de Europese instellingen.

Het luchtverdedigingssysteem Blue Dome moet helpen bij de bescherming van het Belgische grondgebied, de bevolking, militaire installaties, regerings- en commandocentra, logistieke knooppunten, strategische infrastructuur en ontplooide troepen tijdens operaties.

Naast de voorstelling van het nieuwe systeem voor lucht- en raketverdediging vanop de grond ondertekenden België en Nederland drie programma-akkoorden voor NASAMS-lanceersystemen (Norwegian Advanced Surface to Air Missile System), GM200 MM/C-radars en Skyranger 30-luchtafweerkanonnen, een belangrijke mijlpaal in de verdere uitbouw van dit systeem.

Antwoord op nieuwe dreigingen

Om die bescherming te verzekeren, plant Defensie de verwerving van 14 GM200 MM/C-radars, 10 NASAMS-lanceersystemen, 20 Skyranger 30-kanonnen en 54 commandovoertuigen.

De GM200 MM/C-radars zorgen voor de detectie, identificatie en opvolging van luchtdreigingen. Met die informatie zorgen de NASAMS-lanceersystemen voor luchtverdediging op korte en middellange afstand tegen onder meer drones, kruisraketten, helikopters en gevechtsvliegtuigen. Op zeer korte afstand wordt die capaciteit aangevuld met de Skyranger 30-luchtafweerkanonnen, speciaal ontwikkeld tegen drones en andere laagvliegende dreigingen.

Samen vormen deze systemen één geïntegreerd

luchtverdedigingsnetwerk. Hierin werken radars, commandocentra en wapensystemen voortdurend samen en wisselen ze informatie uit. Zo kan Defensie op meerdere dreigingen tegelijk reageren, terwijl ze de capaciteit flexibel kan inzetten waar nodig.

Het 51ste Smaldeel keert terug

Om de nodige expertise te ontwikkelen voor de inzet van deze nieuwe systemen, heeft de Luchtmacht in Bevekom het 51ste Smaldeel opnieuw geactiveerd. Het zal nu een centrale rol spelen in de ontwikkeling van de Belgische luchtverdediging op de grond.

Samen sterker binnen de Benelux en de NAVO

België en Nederland zullen systemen met een identieke configuratie aankopen. Zo leggen ze een gemeenschappelijke basis voor opleiding, training, logistieke ondersteuning, onderhoud en operationele samenwerking.

Blue Dome maakt bovendien deel uit van de bredere NAVO-aanpak voor luchtverdediging: de Integrated Air and Missile Defence (IAMD). De nieuwe systemen zullen een onderdeel vormen van het NATO Integrated Air and Missile Defence System (NATINAMDS). Dat brengt de sensoren, commandovoering en wapensystemen van de bondgenoten samen in één gelaagd luchtverdedigingsnetwerk.

Op weg naar operationele inzet

Met de voorstelling van Blue Dome en de ondertekening van de Belgisch-Nederlandse overeenkomsten gaat het programma een nieuwe fase in. Vanaf 2027 worden de eerste systemen stapsgewijs geleverd en in gebruik genomen bij Defensie. Tegelijkertijd worden de infrastructuur, opleiding en organisatie van het 51ste Smaldeel verder uitgebreid.