Universiteiten en Defensie slaan de handen in elkaar voor de militaire artsen van morgen

Terwijl hun burgerstudiegenoten genieten van de zomervakantie, brengen tientallen geneeskundestudenten van Defensie enkele weken door op het oefenterrein. Ze leren er schieten, radio's gebruiken, gewonden evacueren en medische zorg verlenen in een operationele context. Tijdens een bezoek aan dit zomerkamp ontdekken vertegenwoordigers van verschillende Belgische universiteiten hoe Defensie haar toekomstige artsen voorbereidt op opdrachten waarvoor geen aula hen kan klaarstomen.

Die samenwerking staat centraal tijdens een bezoek van vertegenwoordigers van verschillende medische faculteiten aan het militair zomerkamp van Defensie. Voor het eerst kregen de academische partners een inkijk in het militaire luik van de opleiding die hun studenten naast hun universitaire traject volgen.

“Onze studenten volgen dezelfde opleiding geneeskunde als elke andere student", legt arts-brigadegeneraal An Van Rompay, commandant van de Medische Dienst, uit. “Daarnaast bereiden we hen voor op een totaal andere context: militaire operaties, internationale missies en crisissituaties.”

Twee werelden, één opleiding

De Koninklijke Militaire School beschikt niet over een eigen faculteit Geneeskunde. Daarom volgen toekomstige militaire artsen en tandartsen hun volledige academische opleiding aan burgeruniversiteiten. Tijdens de zomer en op verschillende momenten in het academiejaar keren zij terug naar Defensie voor hun militaire vorming.

Daar leren ze meer dan fysieke vaardigheden alleen. Studenten trainen ook in leiderschap, teamwerk, radiocommunicatie en medische zorg in operationele omstandigheden. Ze leren beslissingen nemen wanneer tijd, middelen en veiligheid niet vanzelfsprekend zijn.

Volgens Van Rompay maakt net die combinatie de opleiding zo sterk. “Het academische luik is essentieel. Wij voegen daar de militaire ervaring aan toe. Samen vormen ze één opleiding.”

Kennisuitwisseling in beide richtingen

De samenwerking gaat vandaag verder dan de opleiding van militaire studenten. Vanaf het academiejaar 2026-2027 zullen universiteiten ook betrokken worden bij nieuwe opleidingsonderdelen rond oorlogsgeneeskunde, ook wel incidentmanagement genoemd.

“Daarom willen we onze academische partners tonen hoe onze studenten vandaag worden opgeleid”, zegt Van Rompay. “Wanneer zij hun lessen ontwikkelen, helpt het om ook de operationele context te kennen.”

Voor Ulrike Van Daele, vice-decaan van de Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen aan de Universiteit Antwerpen, is die samenwerking een logische stap. “De medische basiscompetenties verwerven studenten aan de universiteit. Defensie voegt daar een heel specifieke operationele context aan toe. Die combinatie maakt deze opleiding uniek.”

Volgens Van Daele kunnen beide werelden veel van elkaar leren. “Veel medische innovaties zijn historisch ontstaan in militaire omstandigheden. Omgekeerd beschikt de academische wereld over een enorme expertise in onderwijs en onderzoek. Door die kennis samen te brengen, versterken we elkaar.”

Voorbereid op het onverwachte

Tijdens het zomerkamp oefenen studenten scenario's die in een klassiek universitair curriculum nauwelijks aan bod komen. Niet alleen de medische handeling staat centraal. Ook communicatie, tactische verplaatsingen, samenwerking met andere eenheden en besluitvorming onder druk maken deel uit van de opleiding. De aanwezigheid van enkele Franse en Nederlandse militairen geeft de training bovendien een internationaal karakter.

“In een burgerziekenhuis komt de patiënt naar jou”, zegt Van Daele. “Hier moet je soms eerst een hele keten organiseren voordat die patiënt behandeld kan worden.”

Die realiteit sluit steeds nauwer aan bij de uitdagingen waarmee militaire medische teams vandaag worden geconfronteerd. Recente conflicten tonen aan hoe moeilijk het is om medische zorg te organiseren wanneer middelen schaars zijn, communicatie verstoord raakt en de veiligheidssituatie voortdurend verandert.

“Je moet zo goed getraind zijn dat je in een crisissituatie onmiddellijk de juiste beslissingen kunt nemen”, aldus Van Daele. “Dat leer je niet alleen uit een handboek.”

Investeren in de weerbaarheid van morgen

Voor Van Rompay reikt de samenwerking verder dan de opleiding van toekomstige militaire artsen. Voor haar is de boodschap duidelijk. De uitdagingen van morgen vragen niet alleen om goed opgeleide artsen, maar ook om een sterke samenwerking tussen Defensie en de academische wereld.

“De universiteiten leveren de wetenschappelijke fundamenten. Defensie leert studenten hoe ze die kennis gebruiken wanneer de omstandigheden het moeilijkst zijn. Net daarom hebben we elkaar nodig.”