Mountain Flying: Agusta’s op de proef in de Pyreneeën

Aan de voet van de Pyreneeën, in Saillagouse (Frankrijk), voert het 17e Smaldeel van de 1e Wing te Bevekom een reeks trainingsvluchten uit. Voor de bemanningen van de Agusta A109BAi helikopters is Mountain Flying geen formaliteit: het is een noodzakelijke stap om scherp te blijven in een omgeving die even veeleisend als spectaculair is. En deze editie dient alvast als een laatste hoogtepunt voor de komst van de Airbus H145M.

De A109BAi-helikopter is in de jaren negentig aangekocht met een duidelijk omschreven militaire opdracht. Het toestel moest een antwoord bieden op de dreiging van moderne pantservoertuigen zoals de T- 90, die destijds sneller inzetbaar waren dan klassieke landmachteenheden. 

Met het einde van de Koude Oorlog veranderde dit perspectief grondig. De helikopter evolueerde tot een polyvalent platform voor observatie, transport en medische evacuaties. De vloot werd teruggebracht van 46 naar 9 operationele toestellen, maar bleef een vaste waarde binnen Defensie. De Agusta’s zijn goed voor een totaal van meer dan 143.800 vlieguren. 

Inzet in België en in het buitenland 

Deze flexibiliteit kwam tot uiting tijdens tal van operaties. In de Balkan ondersteunden de toestellen internationale troepen in moeilijk toegankelijke gebieden. Later volgden missies in Afrika, waar ze onder meer medische evacuaties uitvoerden in extreme omstandigheden en een cruciale schakel vormden tussen afgelegen zones en medische zorginstellingen. 

Ook in België zelf werden de helikopters ingezet. Tijdens de overstromingen van 2021 voerden ze zoek- en reddingsopdrachten uit om mensen in veiligheid te brengen. 

Training in uitdagend bergterrein 

De oefening in de Pyreneeën sluit rechtstreeks aan bij de brede waaier aan missies. Bergvliegen maakt integraal deel uit van de opleiding van helikopterpiloten en vereist regelmatige opfrissing. 
De vluchten vinden plaats op grote hoogte, waar de lucht ijler is en het beschikbare vermogen afneemt. Het aerodynamische gedrag van het toestel verandert en de piloten opereren dichter bij de grenzen van wat het toestel aankan.

Het terrein stelt bijkomende eisen. Smalle valleien, steile hellingen en snel wisselende weersomstandigheden laten weinig ruimte voor fouten.
Tijdens de oefening trainen bemanningen onder meer het aan- en afvliegen van hooggelegen zones, precisielandingen en de samenwerking in de cockpit.

Laatste hoofdstuk voor de A109BAi

Achter elke vlucht staat een bredere organisatie. Specialisten in mission planning leveren actuele kaarten en operationele gegevens, terwijl techniekers instaan voor onderhoud en herstellingen. Die samenwerking is essentieel om onder alle omstandigheden veilig te kunnen opereren. 
De huidige editie van de oefening zou een van de laatste zijn die met de A109BAi wordt uitgevoerd. De geplande instroom van de Airbus H145M luidt een nieuwe fase in voor het smaldeel. 

Toch verdwijnt de opgebouwde kennis niet. De ervaring die de bemanningen de voorbije decennia opdeden - van berggebieden tot woestijnen en conflictzones - blijft een belangrijke troef. 
De A109BAi laat zo een duidelijke indruk na. Ontworpen als antitankhelikopter, groeide hij uit tot een veelzijdig inzetbaar toestel dat wereldwijd werd ingezet, vaak in situaties waar snelheid en precisie het verschil maakten.