Mobiele controlecontainer opent nieuwe deuren voor de Marine

Na de aankomst van het nieuwe mijnenbestrijdingsvaartuig Oostende heeft de modernisering van de Marine een nieuwe stap gezet. Met een mobiele controlecontainer (containerised toolbox) zullen operatoren oppervlaktedrones, onderwaterdrones en luchtdrones kunnen bedienen terwijl ze aan de kade blijven. Een nieuwe manier van werken die een sleutelrol zal spelen in de mijnenbestrijding en waarmee de Marine binnenkort sneller zal kunnen schakelen tijdens operaties, zowel in binnen- als buitenland.

De nieuwe mine warfare vessels functioneren als moederschipplatformen die verschillende soorten drones kunnen inzetten: onderwaterdrones (om mijnen op te sporen en te neutraliseren), oppervlaktedrones (om risicozones binnen te varen en onderwaterdrones te vervoeren), en luchtdrones (voor observatie en het opsporen van drijvende en verankerde mijnen). Maar ook naast het schip kunnen deze drones nuttig worden ingezet. De mobiele container maakt het bovendien mogelijk om bepaalde testen, validaties en opleidingen uit te voeren zonder een schip operationeel te moeten inzetten, wat tijd en capaciteit vrijmaakt.

De toolbox of de container als controlepost

De commandant van de Mine Countermeasures Module Group (MMG), korvetkapitein du Bus de Warnaffe, vat de kracht van dat concept mooi samen: “Modulariteit maakt het mogelijk om dezelfde capaciteit te gebruiken vanop een schip, aan de kade of zelfs in een buitenlandse haven.”

Een toolbox, een container ingericht als controlepost, vormt het operationele hart van de installatie. Operatoren sturen er onder andere de Inspector 125 van Exail aan, een onbemand vaartuig dat verschillende drones kan meenemen en inzetten. Dankzij de container kunnen operatoren op dezelfde manier werken als aan boord, aangezien de consoles sterk lijken op die in het controlecentrum van de nieuwe schepen. Die uniformiteit versnelt de opleiding en zorgt voor meer veiligheid tijdens complexe opdrachten.

Zoals bij elke nieuwe technologie is er een periode van aanpassing nodig: “Nieuwe systemen zijn nooit meteen perfect, en het is belangrijk dat we een team hebben dat nieuwsgierig blijft en snel kan schakelen”, benadrukt de korvetkapitein. De container helpt daarbij: hij vormt een gecontroleerde omgeving waar operatoren nieuwe systemen veilig kunnen uittesten.

Voorbereiding boven alles

De tests die in januari in Zeebrugge werden uitgevoerd, draaiden niet enkel rond technologie, maar ook rond het opzetten van een tijdelijke operationele zone. De Genie deelde daarbij zijn expertise in het beveiligen van een compound, kennis die essentieel is voor zowel binnenlandse als internationale ontplooiingen. De recente oefeningen tonen aan dat de integratie tussen technici, operators en beveiligingsteams steeds nauwer wordt, een noodzaak binnen moderne mijnenbestrijding.

In de container werkten de operatoren op consoles die sterk lijken op die in het controlecentrum van de nieuwe schepen. “Je leert hier niet alleen hoe de systemen draaien, maar ook hoe je een hele opstelling bouwt, beveiligt en operationeel houdt,” legt du Bus de Warnaffe uit. Daarbij werd uitgebreid getest hoe communicatieverbindingen en antenneconfiguraties optimaal kunnen worden ingesteld om een stabiele besturing van de drones te garanderen.

De toekomst vormgeven

De MMG is de groep die de toekomstige mijnenbestrijdingscapaciteit mee vormgeeft. Ze werken volledig modulair: teams kunnen worden ingezet aan boord van schepen, vanuit containers of vanaf een vaste locatie op een marinebasis. De operatoren worden opgeleid in drie domeinen: drones op het water, onderwaterdrones en drones in de lucht. Modulaire duiker-ontmijners hebben ook hun sectie in de MMG. Daarnaast bieden techniekers, logistiekers en personeelsplanners een essentiële ondersteuning. 

Extra aandacht gaat naar het opbouwen van interoperabiliteit tussen Belgische, Franse en Nederlandse partners, een aspect dat ook tijdens de recente testcampagnes aan bod kwam. De eenheid zal de komende jaren verder groeien naarmate meer systemen worden geleverd.

Volgens korvetkapitein du Bus de Warnaffe vraagt deze flexibiliteit ook achter de schermen veel organisatie: “Het is een grote puzzel om iedereen op de juiste plek te krijgen, maar net die flexibiliteit maakt ons toekomstbestendig.”

Van Zeebrugge naar de toekomst

In de toekomst wil de Marine in Zeebrugge een vaste installatie voorzien van waaruit drones permanent in de Belgische wateren kunnen worden aangestuurd. Een grotere antenne op een gebouw in de haven moet die capaciteit ondersteunen en Zeebrugge verder uitbouwen tot een knooppunt binnen deze nieuwe manier van werken. Deze infrastructuur moet het mogelijk maken om op termijn 24/7 maritieme bewaking en mijnenbestrijdingsoperaties aan land te coördineren, zonder steeds een schip te moeten uitsturen.

Exail × Belgische Marine

Volgens de stafchef van de Marine, kapitein-ter-zee Kristof Van Belleghem, toont deze samenwerking de waarde van wederzijdse versterking tussen industrie en Marine: “Het is belangrijk dat ons personeel kan zien wat deze capaciteit precies inhoudt en hoe het eruitziet. De samenwerking tussen de ingenieurs van Exail en onze eigen operatoren, die meteen hun eerste feedback geven, werkt echt versterkend. Dat we operationeel mee aan tafel zitten en het niet enkel vanuit de industrie komt, maakt deze samenwerking bijzonder waardevol.”

De recente testweken bewezen bovendien dat die nauwe samenwerking nodig is om de systemen verder te verfijnen. Voor de Marine is het essentieel dat de technologie niet alleen werkt op papier, maar ook in de realiteit van een operationele havenomgeving.