Meer dan 1.200 ton materiaal gerepatrieerd uit Litouwen: een logistieke uitdaging na zes maanden zending

Na zes maanden inzet binnen de Multinationale Battlegroup in Litouwen, in het kader van de ontrading en versterking van de oostflank van de NAVO, is het Belgische detachement naar huis teruggekeerd. Samen met het personeel werd ook meer dan 1.200 ton aan materiaal en voertuigen naar België gerepatrieerd. Een complexe operatie, gecoördineerd door het 29e Bataljon Logistiek, de Redeployment Task Force en de Movement Control Group.

In totaal moesten een honderdtal voertuigen en evenveel trailers en containers — samen goed voor meer dan 1.000 ton of 1.200 lopende meter aan cargo — veilig terug naar België worden gebracht. Een logistiek huzarenstuk dat het resultaat is van een langdurige voorbereiding.
“De redeploy startte eigenlijk al bij onze aankomst in augustus, aan het begin van de missie”, legt eerste luitenant ’Videl’ van het 29e Bataljon Logistiek uit. “Als een ontplooiing goed is voorbereid, al het papierwerk klopt en je exact weet welk materieel je meebrengt, is een groot deel van het werk voor de terugkeer al gedaan.” 

Maanden werk voor een cruciale fase
Voor het 29e Bataljon Logistiek vormt een missie als deze een bijzondere uitdaging, zeker omdat er geen aflossende eenheid is voorzien. Enkel een klein team van Belgisch transporteurs blijft ter plaatse, onder leiding van de Movement Control Group. 
“Meer dan honderd containers vervoeren, alles stouwen, het papierwerk, de eenheden ondersteunen en daarna alles opnieuw naar België brengen, vraagt weken tot maanden voorbereiding”, somt ’Videl’ op. 
De zwaarste fase was de maand voorafgaand aan de terugkeer, mede door de winterse omstandigheden en de korte tijdsspanne. Alles moest opnieuw worden ingepakt en terug naar België vervoerd worden. Het volledige redeploymentproces kon in twee grote delen worden opgesplitst: de containers en de voertuigen. Terwijl een deel van het materieel op de heenweg per trein en over de weg ging, verliep de terugkeer volledig over zee, wat strengere procedures vereiste. “Dat heeft het complexer gemaakt”, zegt ’Videl’. “Het papierwerk en de regelgeving voor scheepstransport zijn veel strenger.” 
In dit kader werd een Redeployment Task Force Team ingezet in de haven van Klaipeda, onder leiding van J4, de staf in Brussel die verantwoordelijk is voor de logistieke ondersteuning van de operaties. Eenmaal in het operatiegebied leverde die de nodige ondersteuning om het materieel terug naar België te transporteren.

Strakke planning tot aan het uiteindelijke laden
Het laden van de containers begon met een uitgebreide planningsfase. Eerst werd al het materieel geïnventariseerd en vervolgens verdeeld over de containers, zoveel mogelijk volgens de oorspronkelijke indeling van de ontplooiing. Die documentatie vormde de basis van het hele proces. 
Daarna volgden het laden en het labelen, met de steun van een Cargo Transport Unit die nieuwe technieken voor het vastzetten van de lading testte. De winterse weersomstandigheden bemoeilijkten het werk echter, onder meer door condens en ijsvorming in de containers.

Controles bij het laden van het schip
Tegelijkertijd werden de voertuigen vertrekkensklaar gemaakt via een gestructureerde keten: voorwas, inspecties, technische controles en vervolgens een volledige week desinfectie, uitgevoerd door een burgerbedrijf onder toezicht van een Belgische dierenarts. "Die stap was noodzakelijk vanwege de aanhoudende aanwezigheid van Afrikaanse varkenspest in de regio”, verduidelijkt ’Videl’.
De voertuigen vertrokken vervolgens in colonnes richting de haven van Klaipeda. Door de extreme temperaturen was het soms nodig om zware transportmiddelen in te zetten. “Door de vrieskou kunnen sommige voertuigen niet meer autonoom rijden. In dat geval moeten we gebruikmaken van Heavy Equipment Transport (HET), waarvoor we steun krijgen van de Multinationale Battlegroup en een burgerbedrijf.”
In Klaipėda werden de containers en voertuigen gelijktijdig aan boord van het schip geladen, onder leiding van de Movement Control Group. Eenmaal in België nam de staf van de Landmacht  de leiding opnieuw over om het materiaal naar de betrokken eenheden te vervoeren.

Logistiek, een onzichtbare maar onmisbare schakel
“Logistiek is soms niet erg zichtbaar, maar het is onmisbaar voor het functioneren van het hele detachement”, benadrukt ’Videl’. “We kennen het materiaal door en door en moeten vaak creatief zijn om aan de operationele eisen te voldoen. Onze missie bestaat er in de eerste plaats in het personeel te ondersteunen, zodat iedereen zijn taak in goede omstandigheden kan uitvoeren. Elke schakel telt: als er één ontbreekt, heeft dat gevolgen voor de hele operatie.” 
Een vaststelling die het belang van teamgeest onderstreept, besluit hij, na weer een ochtend volledig gewijd aan het coördineren en laden van containers.