Genieverkenning in Litouwen: “Het verschil tussen doorgaan of vastlopen”

In Litouwen heeft een gespecialiseerde sectie gevechtsgenie van het 11 Bataljon Genie voor het eerst een eigen verkenningscapaciteit ingezet. Als gespecialiseerd steunelement brengen zij het terrein, de mobiliteit en vijandelijke hindernissen in kaart, zowel in offensieve als defensieve situaties. Zo leveren ze cruciale informatie aan de multinationale battlegroup van de NAVO-missie Forward Land Forces. “Onze verkenningsacties maken echt het verschil tussen een vlotte doorgang of vastlopen in het terrein”, aldus het team.

“Van routes verkennen tot obstakels en potentiële dreigingen zoals mijnen identificeren: wat wij observeren bepaalt of aanvallende troepen kunnen doorgaan met hun eigen middelen, of dat ze extra geniecapaciteiten nodig hebben om vijandelijke hindernissen te doorbreken of te omzeilen”, legt eerste luitenant Rik uit, geniecoördinator van het verkenningsteam. “Terwijl andere verkenningseenheden zich richten op het lokaliseren van de vijand, beoordelen wij de beperkingen en mogelijkheden van het terrein en vijandelijke obstakels.”

Doorstoten met geniemiddelen

Defensie kent het concept van genieverkenning al sinds 2023, maar de internationale oefening Engineer Thunder in Litouwen is de eerste inzet in de praktijk met vijandelijke hindernissen. En die aanpak bewees meteen zijn meerwaarde. Op vraag van de Litouwse infanterie bracht het genieverkenningsteam in kaart welke routes toegankelijk waren en waar vijandelijke genie actief was.

“Tijdens een verkenningsvlucht met een Estse drone zagen we indicatoren van een 5-kilometer lange hindernissengordel, bestaande uit mijnenvelden, concertina-scheermesdraad en punthindernissen op de wegen”, verduidelijkt de teamleider, eerste sergeant-majoor Filip.

“Die hebben we daarna fysiek verkend en verder in kaart gebracht. Op basis van die info stelt de infanteriecommandant een infiltratieplan op. Samen met zijn pelotonscommandant gevechtsgenie bepalen ze dan welke geniemiddelen ze kunnen inzetten om verder door te stoten. Daarbij kijken we niet enkel naar de aanwezigheid van hindernissen, maar ook naar hun technische samenstelling. Hoe stevig zijn ze? Zijn ze verankerd? Zijn er mijnen aanwezig? Zo kunnen we beter inschatten welke en hoeveel geniesteun noodzakelijk is.”

De realiteit van het terrein

Naast offensieve steun is genieverkenning even cruciaal in defensieve situaties. Het team voerde gedetailleerde terreinanalyses uit: rivierdieptes meten om de hinderniswaarde te bepalen, de dichtheid van bossen evalueren en controleren of wegen geschikt zijn voor zware logistieke colonnes. “Je kunt niet zomaar aannemen dat een brug dezelfde draagkracht heeft als in België, of dat de tonnageborden kloppen. Een grondige, fysieke verkenning is hier een noodzaak”, weet Filip.

Kennis delen en samenwerken

Naast de operationele rol van het genieverkenningsteam, legt de oefening ook sterk de nadruk op kennisdeling. Een belangrijk aandachtspunt is de bewustwording van echte mijnendreigingen, de defensieve inzet van mijnen en de basisprincipes van bescherming tegen mijnen.

De geniesoldaten, geïntegreerd in het verkennings- en Interventie-eskadron van het Bataljon Jagers te Paard uit Heverlee, voerden technische verkenningen uit ten behoeve van de multinationale groep en de andere Belgische detachementen. Ook de Belgische logistieke en medische detachementen kregen die trainingen, om hun essentiële vaardigheden aan te scherpen.

Het genieteam werkt in Litouwen ook nauw samen met het Duitse explosievenopruimingsteam om hun eigen kennis op te frissen rond explosieven en mijnbedreigingen. Die expertise verwerken ze in grotere oefeningen, zoals nachtelijke ruimingen van antipersoonsmijnen voor vijandelijke posities en evacuaties van gewonden uit voertuigen in mijnenvelden.

Loopgravenoorlog en moderne conflicten

De samenwerking met het Duitse explosievenopruimingsteam biedt de Belgische geniesoldaten ook ervaring in loopgravenoorlog: een taak die in België traditioneel in handen is van de infanterie, maar volgens de Duitse doctrine van de genie. Die samenwerking benadrukte het belang van de gevechtsgenie om mijnen en boobytraps te ruimen in complexe loopgravenstelsels.

“Met onze intensieve trainingen hebben we aangetoond dat de genie een cruciale ondersteunende rol kan spelen in moderne, hoogintensieve conflicten”, blikt eerste luitenant Rik terug. “We hebben heel wat kansen gekregen, maar ook veel kansen gecreëerd. Het is erg belonend om die initiatieven te kunnen benutten en te zien dat je inzet een meerwaarde betekent, tot zelfs op divisieniveau. Dat werkt heel motiverend, ook om in de toekomst opnieuw dat extra beetje meer te geven.”