-A A +A

Andere informatie en diensten van de overheid: www.belgium.be

F-16 AM/BM 'Fighting Falcon'

F-16 AM/BM 'Fighting Falcon'

Onze F-16 vloot telt thans 60 toestellen, waarvan er 48 zijn toegewezen aan de NAVO. Deze vliegtuigen zijn gecentraliseerd op twee basissen, Kleine Brogel en Florennes. De F-16 is een multifunctioneel gevechtsvliegtuig geschikt voor defensieve, offensieve en verkenningsopdrachten. Dankzij de nieuwe uitrusting voor elektronische afweer en een ingrijpend Mid Life Update programma (MLU), zal onze F-16 zeker tot 2015 operationeel inzetbaar blijven.

M5 Update

Om slagvaardig te kunnen reageren op veranderde dreigingen en om technische ontwikkelingen te kunnen blijven volgen, wordt het F-16 gevechtsvliegtuig periodisch gemoderniseerd. Zo blijft de F-16 voldoen aan de hoge eisen met betrekking tot effectief optreden, hoogwaardige commandovoering met snelle dataverbindingen, veiligheid en bescherming. In kader van de gezamenlijke opdrachten met EU partners of NAVO-partners dient bij deze evolutie de interoperabiliteit door gemeenschappelijkheid gegarandeerd te blijven.

Sinds de invoering van de MLU (MidLife Update) op F-16 begin 1990 wordt een modificatiecyclus van ongeveer drie jaar gehanteerd. De modificaties worden aangeduid met een M gevolgd met een nummer. Het huidige modificatie programma in ontwikkeling is gekend als M5.

Algemene operationele objectieven

Sinds de introductie van de F-16 neemt België deel aan het internationale samenwerkingsverband 'Multi National Fighter Program' (MNFP), dat bestaat uit de Verenigde Staten, Nederland, Denemarken, Noorwegen en Portugal.

De Europese partners werken bovendien samen in de 'European Participating Air Forces' (EPAF). In het MNFP worden F-16 modificatieprogramma's ontwikkeld om voor alle F-16 gebruikers een gelijke configuratie van software en hardware te bewerkstelligen. Door de vaste kosten te delen en te profiteren van schaalvoordelen kunnen de kosten van modificatieprogramma's zo laag mogelijk gehouden, terwijl de interoperabiliteit tussen de aangesloten F-16 gebruikers gewaarborgd blijft.

Het M5 programma focust op zich volgende domeinen

  • Interoperability
    Onder de vorm van een verbetering van de communicatiesystemen waaronder Link 16. Voortzetting van het programma dat voorziet in een progressieve update van het F-16 vliegtuig, noodzakelijk om de interoperabiliteit met onze partners binnen de NAVO en de EU te verzekeren. Het programma voorziet in de evolutie van de soft- en hardware van het vliegtuig met betrekking tot het de navigatie, de elektronische tegenmaatregelen, de exploitatie van de vluchtgegevens, datacommunicatie en geavanceerde precisiewapens.
     
  • Overleving in het gevecht
    • Door een evolutie van het EW (electronic warfare) systeem met onder andere het toevoegen van "towed decoy" (ALE-50) en een geavanceerde integratie van EW systemen in de F-16.
    • Aanschaf van gondels die gemonteerd worden op het F-16 vliegtuig en die naast de laseraanduiding van gronddoelwitten eveneens de geleiding van precisie wapens mogelijk maken.
    • Het betreft een bijkomende aankoop van 8 SNIPER gondels. Acht gondels van het type (LANTIRN - Low Altitude Navigation and Targeting Infra Red for Night) werden reeds in 2000 aangekocht.

Belangrijkste onderdelen van de M5-modificatie

  • Verbetering GPS voor gebiedsnavigatie en beveiliging tegen verstoring
    De traditionele navigatie op doorgaande routes en rondom vliegvelden berust op radiobakens die fysiek gebonden zijn aan grondstations. Voor zowel civiele als militaire navigatietoepassingen is echter het gebruik van het GPS overal ter wereld toegenomen. Moderne navigatietechnieken maken gebruik van routes die onafhankelijk zijn van fysieke grondstations, waardoor elk gewenst vliegpad kan worden gevolgd. Deze wijze van navigeren heet gebiedsnavigatie of 'Area Navigation' (R-NAV). Gebiedsnavigatie vereist dat vliegtuigen zijn uitgerust met nauwkeurige GPS-navigatieapparatuur. De civiele luchtvaartwetgeving stelt steeds hogere eisen aan gebiedsnavigatie en GPS. De huidige GPS-ontvangers in de F-16 hebben een te geringe nauwkeurigheid om op termijn te kunnen blijven voldoen aan de steeds hogere internationale eisen. Het gevolg hiervan is dat de mobiliteit en, daardoor, de inzetbaarheid van de F-16 worden beperkt. Bovendien is tijdens recente operaties gebleken dat stoorzenders het huidige GPS-signaal kunnen verstoren.

    De huidige satellieten worden vanaf 2008 vervangen en gelijktijdig wordt de militaire beveiliging van het GPS-systeem verbeterd. Die beveiliging bestaat uit maatregelen tegen verstoring en een exclusieve militaire code (M-code). Alleen GPS-ontvangers die de M-code herkennen, kunnen gebruik maken van zeer nauwkeurige positiebepaling die nodig is om GPS-geleidewapens doeltreffend en effectief te kunnen inzetten. Zo worden tevens de risico's van onbedoelde nevenschade verder beperkt. Na de vervanging van de satellieten blijft het weliswaar mogelijk om met de huidige GPS-ontvangers te vliegen, maar kan er geen gebruik worden gemaakt van de grotere nauwkeurigheid. Daarom zullen alle operationeel inzetbare F-16´s door middel van het M5-programma worden uitgerust met een moderne GPS-ontvanger voorzien van M-code.
  • Verbeterde precisiegeleide bewapening
    Dit betreft de implementatie op F-16 van verbeterde gebiedsdekkende wapens en wapens met een vergroot bereik ('stand-off'). In de M5-modificatie wordt de hiervoor benodigde software geïntegreerd.
  • Elektronische zelfbescherming
    De F-16 is voorzien van elektronische zelfbeschermingsapparatuur (EZB) waarmee luchtverdedigingsystemen kunnen worden gedetecteerd en gestoord. Door de voortschrijdende ontwikkeling en de verspreiding van luchtverdedigingssystemen dient de huidige EZB apparatuur met te evolueren. Een modificatie van de F-16 software in het M5 programma is noodzakelijk om de integratie van moderne EZB apparatuur mogelijk te maken.
  • Ondersteuning missieplanning
    Het huidige missieplanningsysteem ('Portable Flight Planning System', PFPS) gaat over naar de nieuwe standaard van de Amerikaanse luchtmacht: het 'Joint Mission Planning System' (JMPS). Om de aansluiting te behouden en om de ondersteuning te garanderen, zullen ook Nederland en de andere EPAF landen overgaan op het JMPS. De software van het JMPS zal in de M5 modificatie worden opgenomen.

F-16 Mid-Life Update M6.1

Hoewel het toestel nog steeds het speciale kleurenschema draagt dat het in 2007 kreeg naar aanleiding van de 20ste verjaardag van de Operational Conversion Unit, is F-16BM FB-18 momenteel het meest moderne vliegtuig uit de vloot van Lockheed Martin F-16's van de Belgische Luchtmacht. De Mid-Life Update M6.1 software werd in de voormiddag van 18 april 2011 op de vliegbasis van Florennes in de computer van het vliegtuig opgeladen. In de late namiddag van diezelfde dag maakte de FB-18 zijn eerste vlucht in zijn nieuwe configuratie.

De huidige software upgrade kadert in het F-16 Multinational Fighter Program (MNFP), het internationale militaire samenwerkingsakkoord dat in 1975 werd opgestart om gezamenlijk 998 F-16's te produceren, 650 voor de USAF en 348 voor de luchtmachten van België, Denmarken, Nederland en Noorwegen. Portugal sloot zich in 2000 aan bij het MNFP en werd zo het vijfde lid van de European Participating Air Forces (EPAF). Het programma beoogt een verregaande standaardisering van de F-16's van de deelnemende luchtmachten om ze op die wijze zo inter-operationeel mogelijk te maken voor multinationale operaties. Dat wil zeggen dat piloten, techniekers en ander ondersteunend personeel tijdens zulke opdrachten gebruik kunnen maken van de vliegtuigen of de uitrusting van de andere deelnemende luchtmachten. Bovendien maakt de internationale samenwerking de modernisering van de vliegtuigen tegen een aanvaardbare prijs mogelijk omdat de verschillende deelnemers de vaste kosten van het onderzoek en de ontwikkeling delen.

De nieuwe software corrigeert niet alleen enkele kleine onvolkomenheden van vroegere upgrades, maar introduceren ook een aantal nieuwigheden. Verbeteringen aan het identificatiesysteem vriend/vijand (Identification Friend or Foe, IFF) laten toe nog beter onderscheid te maken tussen bevriende en vijandelijke vliegtuigen en zo het risico op slachtoffers door bevriend vuur verder te beperken. De M6.1 upgrade voegt ook een aantal nieuwe wapens toe aan de uitrusting van de F-16. Zo wordt het mogelijk tijdens het luchtgevecht gebruik te maken van de verbeterde AIM-120D versie van de Advanced Medium Range Air-to-Air Missile (AMRAAM). Deze nieuwe versie is nog doeltreffender geworden omdat ze over een beter navigatiesysteem beschikt en over een datalink tussen het vliegtuig en de missile die toelaat gegevens in beide richtingen uit te wisslen. Bovendien heeft de AIM-120D een vliegbereik dat dubbel zo groot is als dat van zijn voorgangers en kan ze nog verder buiten de vliegrichting van het vliegtuig afgevuurd worden. Nieuw op het vlak van lucht-grond bewapening zijn de 500 pond (±250 kg) GBU-54 LJDAM, een lasergeleide versie van de veelgebruikte GPS/INS geleide Joint Direct Attack Munition, en de 250 pond (± 125 kg) GPS geleide GBU-39 Small Diameter Bomb, die met haar kleinere springlading en haar grotere trefzekerheid nog extra moet bijdragen tot het beperken van het risico op randschade bij grondaanvallen. Andere aanpassingen betreffen het Link 16 systeem voor gegevensuitwisseling, waardoor het vliegtuig nog beter in een groot datanetwerk kan fungeren, en de interface tussen de F-16 en zijn wapens, waardoor de inzet van bepaalde wapens minder voorafgaande programmering van de computer van het vliegtuig vereist.

Na een eerste operationele beoordeling (Early Operational Assessment, EOA) en de daaropvolgende operationele test en evaluatie (Operational Test & Evaluation, OT&E), zal de M6.1 standaard bij alle Belgische F-16's geïnstalleerd worden. Die klus moet tegen 2014 geklaard zijn. 

Technische Fiche:

Algemeen
Hoogte: 5,09 m
Gewicht geladen: 15000 kg
Gewicht leeg: 7070 kg
Spanwijdte: 9,5 m met missiles

Bewapening
AIM-9 Sidewinder
AIM-120 AMRAAM
M61 A1 Vulcan Boordkanon
Mk82/84, GBU 10/12, JDAM

Actieradius
3890 km

Bemanning
1 piloot (F-16A) of 2 piloten (F-16B)

Plafond
17000 m

Kruissnelheid
1054 km/hr

Aantal in In gebruik
59