-A A +A

Andere informatie en diensten van de overheid: www.belgium.be

Honderden projectielen opgegraven in Moorslede

Honderden projectielen opgegraven in Moorslede

 

In een veld bij Moorslede heeft de Dienst voor Opruiming en Vernietiging van Ontploffingstuigen (DOVO) chemische springtuigen uit de Eerste Wereldoorlog opgeruimd. Die opdracht startte op 25 februari 2014 en loopt nu op zijn einde. De balans is niet min: nu al is deze vondst de grootste ooit in België.  

Vormen Duitse springtuigen die al honderd jaar onder de grond liggen nog een gevaar? “Ja,” antwoordt adjudant Rudy Lelong op die vraag, “elke bom die je vindt, is een bedreiging. De ontstekers zijn vaak gemaakt van zamak. Dat is een soort legering die afbrokkelt na honderd jaar. En dat tast de stabiliteit van de bom aan.” DOVO identificeerde ook 33 lekkende projectielen. Als de lekkende stof in aanraking komt met de huid, dan kan dit levensbedreigend zijn. Een kleine hoeveelheid kan grote blaren veroorzaken op de huid. Dat kan je vergelijken met een zware brandwond. Vier van die projectielen vertoonden een lek en waren zo gevaarlijk dat ze op de werf zelf werden geconditioneerd. De 29 andere lekkende projectielen werden vastgesteld en behandeld tijdens het identificatieproces te Poelkapelle. 

De ontmijners lopen hier dan ook nooit zonder bescherming rond. Allemaal dragen ze kledij die ontworpen is om met chemische agentia om te gaan. Met zwarte rubberen handschoenen halen ze voorzichtig bom per bom boven. Voor de werfleider, de eerste meester-chef Philippe Mares, is de veiligheid een prioriteit: “We weten nooit exact wat er in de springtuigen zit”, vertelt hij. “In de meeste bommen zit het gevaarlijke gas fosgeen. Omdat dit gas al verdampt bij 7 graden Celcius, is de windrichting kennen noodzakelijk.” 

Deze plek is geen alledaagse werf. Dat blijkt uit de diepte waarop de bommen zich bevonden. “Normaal gezien liggen de bommen net onder de grond”, gaat Philippe Mares verder. “Hier hebben we tot drie meter diep moeten graven.” Waarom er net hier zoveel bommen liggen, blijft een raadsel. Doordat het veld heuvelachtig is, stond hier misschien een Duitse artillerie-eenheid opgesteld. 

Tot hiertoe hebben de ontmijners van DOVO al een hoop springtuigen boven gehaald. Een kort overzicht:

Caliber 7,7 cm: 582

Caliber 10,5 cm: 21

Caliber 15 cm: 1

18 pounder:1

60 pounder: 3

6 inch: 2

Caliber 10,5 cm: 54

Schroot (kg): 39

Hulzen: 45

Ontstekingsmechanisme: 23

Kruit(kg): 30

Springstof (kg): 3

Granaat: 11

Tussen de WWI-frontlinie van Diksmuide tot het Turkse Gallipoli zijn er anderhalf miljard projectielen afgevuurd. Zo’n 30% ervan ontplofte nooit. Wanneer DOVO precies klaar zal zijn op deze werf, is nog onduidelijk. De zoektocht naar de springtuigen gaat verder. Dat de omgeving van Ieper jammer genoeg dagelijks te maken heeft met deze erfenis van onze geschiedenis blijkt nog maar eens wanneer op 19 maart tijdens opgravingswerken op een bedrijventerrein een obus ontploft. De menselijke tol is zeer zwaar. Ook hier ging DOVO na het incident een inspectie van de werf doen om te kijken of er nog projectielen overbleven.