| |
|
: Home > VOX > Onderwerpen > Editie 11 oktober 2004 > Vrede en veiligheid > Pagina 4 |
| |
 |
| Editie 11 oktober 2004 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Een nieuwe structuur voor de kustwacht
|
|
|
|
Samen in zee
|
|
|
 Om de dagelijkse gang van zaken in het Belgische Noordzeegebied in goede banen te leiden en te controleren, is een doeltreffende kustwacht onontbeerlijk. Zeker als je weet dat deze drukbevaren zone bruist van de activiteit, dat 23 verschillende officiële instanties er een bevoegdheid hebben en dat er steeds meer regels gelden. Onder meer dankzij de marinecomponent, die in de uitwerking van een gecoördineerd en gestructureerd optreden het voortouw nam, zit de kustwacht sedert half 2003 in een nieuw kleedje.
|
| Kris Van Doorsselaere
|
|
|
Het Belgische Noordzeegebied is eerst en vooral cruciaal voor de koopvaardij. Het leeuwendeel van de scheepstrafiek van en naar de grote wereldhavens van Antwerpen en Rotterdam loopt door onze wateren. Die worden verder in overvloed doorkruist door visserssloepen, ferry’s en zeil- en motoryachten. Maar ook op andere vlakken vinden heel wat activiteiten in ons kunstgebied plaats, zoals wetenschappelijk onderzoek, militaire oefeningen met marineschepen en zand- en grindwinning op zee. Tenslotte moet je er rekening houden met tal van beperkende factoren. Denk maar aan beschermde maritieme zones, aan windmolenparken op zee en aan het netwerk van kabels en pijpleidingen onder water.
Om alle bestaande wetten en regels in die uiteenlopende domeinen te laten naleven zoals het hoort, is een efficiënte en goed uitgeruste kustwacht onontbeerlijk. Dit besef raakte in ’99 in een stroomversnelling. In dat jaar werden namelijk de wet van 20 januari 1999 op de bescherming van het mariene milieu en de wet van 22 april '99 over de exclusieve economische zone in de Noordzee van kracht in België. Een belangrijk gevolg daarvan was de uitbreiding van de Belgische verantwoordelijkheidszone op zee tot 3.450 vierkante kilometer, hetzij de grootte van een flinke Belgische provincie. Op de ministerraad van juni ’99 viel dan ook de beslissing om een werkgroep kustwacht op te richten, met als hoofddoel de coördinatie tussen alle betrokken departementen te optimaliseren.
|
|
Uitgebreid Takenpakket
|
|
|
 Meneer Ben Wouters, de verantwoordelijke kustwacht van de marinecomponent, was van bij aanvang bij het project betrokken. “In de werkgroep waren afgevaardigden van de 23 betrokken overheidsadministraties vertegenwoordigd. Onze opdracht bestond er in eerste instantie in een inventaris op te maken van alle bestaande middelen, van alle geldende reglementeringen en van de behoeften aan middelen. Verder hebben we de verschillende wachtsystemen gecoördineerd en een draaiboek geschreven waarin we een takenpakket voor een gezamenlijke kustwacht uitwerkten. Dit pakket omvat concreet; de search and rescue (SAR), interventies bij rampen op zee, scheepvaartverkeer (impliceert bijvoorbeeld het uitbaggeren van vaargeulen of het verwijderen van wrakken en oorlogsmunitie, radarcontrole, bebakening), controle van schepen, bemanningen en uitrustingen, bescherming van de trafiek van en naar de havens, beveiliging van de infrastructuur op zee en op
de zeebodem, politietaken, bescherming en beheer van het mariene milieu, wetenschappelijk en hydrografisch onderzoek, publieke relaties en preventie en repressie m.b.t. de wetten en voorschriften inzake douane, fiscaliteit, immigratie en volksgezondheid. Tot slot hebben we in de schoot van de werkgroep een technisch dossier opgesteld voor een nieuwe patrouilleboot. Uit de inventaris bleek immers dat de bestaande beschikbare middelen eerder schaars en verouderd zijn. Er is dus nood aan nieuwe en performante interventieschepen.”
|
|
Vier pijlers
|
|
|
 De inspanningen van de werkgroep kustwacht mondden uit in het Koninklijk besluit van 13 mei 2003, waarin de nieuwe structuur van de kustwacht is opgenomen. “De nieuwe kustwacht omvat vier verschillende organen: een politiek orgaan, het Maritime Rescue Coordination Center (MRCC), een permanent secretariaat en een overlegplatform”, vervolgt Ben. “De federale overheidsdienst (FOD) Binnenlandse zaken zit het politiek orgaan voor, waarin naast de provinciegouverneur van West-Vlaanderen en de voorzitter van de Federale Diensten van wetenschappelijke, technische en culturele zaken ook nog vertegenwoordigers zetelen van het Vlaamse Gewest en van de FOD's Buitenlandse zaken, Mobiliteit en Transport, Volksgezondheid, Financiën, Economie en Defensie. Het MRCC kun je het best vergelijken met de 100-centrale voor de Noordzee. Op deze 24 uur op 24 bemande dienst stromen alle noodoproepen en alle meldingen van incidenten uit de Belgische kustzone binnen. Het MRCC verwittigt bij incidenten tevens alle betrokken departementen voor actie. Op het permanent secretariaat vind je drie vaste medemerkers terug: een van de scheepvaartpolitie, een van het departement leefmilieu en een reserveofficier van de marine. In het overlegplatform tenslotte vind je verantwoordelijken van de werkvloer uit de bevoegde departementen terug. Het politiek orgaan doet beroep op dit platform om reglementaire besluiten, procedures en adviezen voor te bereiden. Dit platform mag ook op eigen initiatief voorstellen en adviezen uitbrengen.”
|
|
Geen zee te hoog
|
|
|
 De marinecomponent mag de oprichting van de nieuwe kustwacht als co-initiatiefnemer op zijn conto schrijven. Het bereiken van een consensus tussen 23 verschillende partijen was op zich al een grote verdienste. Nu komt het erop aan heel wat uitdagingen voor de nabije toekomst aan te gaan. Zo dringt een samenwerkingsakkoord tussen de Vlaamse en federale ministeries zich op, omdat deze overheidsinstanties van verschillend niveau dikwijls letterlijk in elkaars vaarwater zitten. Verder moet de Europese regelgeving continu vertaald worden in Belgische richtlijnen. Een operationeel plan voor gezamenlijke optredens bij pollutiebestrijding is ook broodnodig, evenals een code voor de beveiliging van schepen en havens, en ga zo maar door. Er staat voor de nieuwe kustwacht dus nog heel wat op stapel.
“Als er nieuwe patrouilleschepen komen, biedt de marinecomponent voor het beheer graag zijn diensten aan”, besluit Ben. “Zij beschikt immers over de nodige logistieke ondersteuning, over de knowhow en over de opleidingsmiddelen. Een modern uitgeruste kustwacht zou haar interventiemogelijkheden een flinke duw in de rug geven.”
|
|
|
|
|
|
