-A A +A

Andere informatie en diensten van de overheid: www.belgium.be

A962 Belgica - Oceanografisch Onderzoekingsschip

A962 Belgica - Oceanografisch Onderzoekingsschip

Historiek

De eerste Belgica werd gebouwd in 1884 in Svelvig ( Noorwegen). Het schip heette toen nog Patria. Het was 36 m lang, 7,6 meter breed en 4,1 meter diep, woog 336 ton, en had een houten romp. Het schip was oorspronkelijk gebouwd als walvisjager, maar Adrien de Gerlache (*) kocht het voor de Belgische Antarctische Expeditie. De Gerlache noemde het schip ‘Belgica', en vertrok er op 16 augustus 1897 vanuit Antwerpen mee naar Antarctica. De eerste Belgica werd nadien herdoopt tot ‘Endurance' door zijn nieuwe eigenaar en bleef in dienst tot 1940 wanneer het werd gekelderd door een Duits bombardement in een Noorse fjord.

(*) Adrien Victor Joseph de Gerlache de Gomery (Hasselt 2 augustus 1866 - Brussel 4 december 1934) was een Belgische ontdekkingreiziger en de allereerste die met zijn schip overwinterde in de zuidelijke ijszone voorbij de poolcirkel, en dit gedurende 15 maanden. In navolging van pioniers die zich een weg baanden doorheen onbekende gebieden van zwart Afrika, droomde de 28-jarige jonge officier er sinds 1894 van om een wetenschappelijke expeditie naar de Zuidpool op te zetten. Dankzij de steun van twee aardrijkskundige verenigingen die in 1376 werden gesticht door Jean du Fiel (Brussel) en Generaal Wauvermans (Antwerpen) slaagde de jonge Adrien erin de Belgische overheid warm te maken voor zijn plan. Alle tegenkantingen ten spijt verdedigde Gerlache zijn zaak zo goed in de Kamer dat hij al het scepticisme overwon en uiteindelijk een speciaal budget kreeg toegewezen. De Belgische Antarctische Expeditie (1897-1899) was een vruchtbare ontdekkingsreis met tal van wetenschappelijke ontdekkingen (o.a. aardmagnetisme) en leverde een rijke oogst van meteorologische waarnemingen op. Het was tevens de inwijding van een route welke Roald Amundsen, één van de bemanningsleden van de Belgica, in 1911 zal gebruiken om de Zuidpool te ontdekken.

De huidige Belgica is een oceanografisch onderzoeksschip, gebouwd in opdracht van het Ministerie van Wetenschapsbeleid en uitgebaat door de BMM, (de Beheerseenheid voor het Mathematisch Model van de Noordzee en het Scheldeëstuarium). Het schip wordt bemand door de Belgische Marine en is geregistreerd als A962 met als thuishaven Zeebrugge. De Belgische Marine is verantwoordelijk voor de operationele inzet en de logistieke bevoorrading van het schip. Op 17 oktober 1983 werd bij de scheepswerven BOEL te Temse de kiel gelegd en op 5 juli 1984 werd het schip in dienst gesteld. H.M. Koningin Fabiola heeft het schip gedoopt.

Peterstad

De A962 Belgica is het enige schip in zijn soort en het peterschap werd aanvaard door de gemeente Temse.

Oceanografisch onderzoek

De oceanografie is de wetenschap die de zee bestudeert. Eén van de stichters is de Amerikaanse Admiraal Matthew Maury en het Britse schip HMS Challenger voerde de eerste oceanografische onderzoekcampagne uit. België startte in 1903 al wel op beperkte schaal met waarnemingen, maar het is pas in 1970 bij het opstarten van het project ‘mathematisch model van de Noordzee’ dat de wetenschappers opnieuw belangstelling hebben voor de Belgische kust. De onderzoekers krijgen van bij het begin de hulp van de ‘Zeemacht’. Verschillende schepen worden ter beschikking gesteld voor wetenschappelijk onderzoek op zee, waaronder de oud mijnvegers Mechelen, Spa en Zenobe Gramme. Het was al snel duidelijk dat een eigen schip voor de onderzoekers noodzakelijk was. Een oorlogsschip is hiervoor niet echt uitgerust.

Om het mathematische model op lange termijn te doen functioneren, richtte de regering in 1976 een nieuw permanente openbare dienst op: BMM. Haar hoofdopdracht is het ontwikkelen van een computersimulatie die stormgetijden kan voorspellen, gevolgen van zandontginning bestudeert, de bestemming van baggerslib bepaalt en de verspreiding van olievlekken traceert. Om deze dienst te kunnen ondersteunen verleende de regering in 1979 haar principieel akkoord voor de bouw van het oceanografische schip BNS Belgica.

Opdrachten

De gebruikers van het schip zijn alle universiteiten, diverse ministeries en instituten van de Staat of de Gewesten, betrokken bij het toezicht op de kwaliteit van het zeewater en het wetenschappelijk onderzoek op zee. Dit omvat zowel activiteiten en studies in verband met de werking van het mariene ecosysteem, geologische en geofysische onderzoeken, en alles wat met de visvangst te maken heeft. Door een steeds toenemende integratie van Belgische onderzoekers in internationale programma's en door Belgische coördinatie van dergelijke projecten, komt het veelvuldig voor dat buitenlandse wetenschappers op de Belgica inschepen, voor deelname aan een specifieke campagne.

Door zijn uitgebreide infrastructuur kan het domein van het onderzoek behoren tot:

  • fysische en hydrodynamische oceanografie
  • chemische en/of biologische oceanografie
  • studie van de zeebodem
  • geologie en geofysica
  • visserijonderzoek
  • wetenschappelijk duiken

Afgelegde afstand sinds indienstneming: 380.776 NM (09/2008)
Aantal vaaruren sinds indienstneming: 57.874u (09/2008)

Technische Fiche:

Bemanning
15 militairen
15 wetenschappers

Afmetingen
Breedte: 10,00 m
Lengte: 51,12 m
Waterverplaatsing: 1200 ton
Diepgang: 4,60 m
Drinkwatercapaciteit: 100 m3
Brandstoftank : 165 m3

Voortstuwing
1 ABC dieselmotor van 1150 KW (of 1570 PK) als hoofdpropulsie
1 electrische motor van 82 KW als hulppropulsie
1 boeg- en 1 hekschroef, hydraulisch aangedreven, van elk 150 KW 1 schroef met regelbare spoed, geplaatst in een straalbuis

Snelheid
12 knopen

Wetenschappelijke uitrusting

  • 1 Multibeam sonar Kongsberg EM 1002
  • 1 Multibeam sonar Kongsberg EM 3002
  • Acoustic Doppler Current Profiler ( ADCP) ( tbv meten zeestromingen)
  • Verschillende systemen voor staalname van zeewater
  • Verschillende zandgrijpers
  • Verschillende vistuigen

Verder is Belgica uitgerust met 5 laboratoria:

  • Labo voor visserij, uitgerust voor sortering en ontleding van vis
  • Labo voor microbiologie, met een luchtzuiveringskast, 2 broedstoven en een oven
  • Labo voor scheikunde, met o.a. een automatische keten voor analyse van nutriënten
  • Biologisch laboratorium met een afzuigkast
  • lgemeen laboratorium dat dient voor ontvangst en de verdeling van stalen

De werktafels van de wetenschappelijke lokalen alsook van de brug zijn voorzien van twee bevestigingsrails die aan diverse ploegen moeten toelaten om de voor hun opdracht specifieke apparatuur snel vast te zetten en aldus de Belgica om te toveren tot een uiterst gespecialiseerd drijvend laboratorium.

De Belgica beschikt over een computernetwerk voor het Oceanografisch Data en Acquisitie Systeem (ODAS). Dit systeem verwerkt allerlei informatie zoals positie, koers en vaart, zeewatertemperatuur, zoutgehalte, atmosferische gegevens, enz… Deze gegevens worden niet alleen in het geheugen opgeslagen en behandeld. ODAS kan ze tevens ‘in real time’ publiceren in de vorm van lijsten, grafieken of routekaarten.

Sensoren
1 Decca Navigatieradar: Bridgemaster MA 180/4
1 Decca-Racal navigatieradar: Bridgemaster E250
1 Navi sailor 3000 navigatiesysteem: Transas

Voeding
2 dieselaangedreven alternatoren van 275 KW - 325 KVA, 440 V, 60 Hz